Editorial/ Artykuł redakcyjny

Leszek Gawor

Abstract

To promote, as stated in Point Four of the Johannesburg Declaration, the need to create a new and better world full of hope” in 2005, the UN announced the Decade for Education on Sustainable Development (2005-2014). The main task of the Decade is to convince modern man to take the necessary actions for sustainable social, economic and ecological development as the only way to overcome the threatening further existence of humanity, and through it itself procrastinated civilization dangers. The current issue of Sustainable Development Problems, handed over to the reader, fits into this general framework.

Pełny tekst

Począwszy od wystąpienia U Thanta na temat Człowieka i jego środowiska (1969), poprzez raporty powstałego w 1968 roku Klubu Rzymskiego, propagującą ideę ekorozwoju Deklarację Sztokholmską ONZ (1972), postulującą ideę zrównoważonego rozwoju ONZ-owską proklamację Nasza wspólna przyszłość (1987), szczyty ziemi w Rio de Janeiro (1992), Kioto (1997) i Johanesburgu (2002), jesteśmy świadkami rosnącej powszechnej świadomości proekologicznej. Jest to zjawisko wyrazem bezpośrednio odczuwanego i negatywnego wpływu gospodarczej aktywności człowieka na środowisko naturalne, które dość konsekwentnie w przeciągu szczególnie ostatnich 200 lat jest nadmiernie eksploatowane, nie mając szans na regenerację. Taki stan rzeczy okazuje się być zagrożeniem dla jakości życia i samego życia już tego pokolenia, nie mówiąc o pokoleniach przyszłych. Sytuacja owa niejako „wymogła” dyskusję nad strategią aktualnego i przyszłego rozwoju cywilizacji ludzkiej, co zaowocowało sformułowaniem w latach osiemdziesiątych idei sustainable development pojmowanej wprost jako projekt globalnej zmiany kierunku rozwoju ludzkości, radykalnego przekształcenia dotychczas panującego neoliberalnego modelu społeczno-polityczno-ekonomicznego na inny, proekologiczny i bardziej sprawiedliwy w obrębie i między pokoleniami, dający nadzieję na przetrwanie i dalszy rozwój człowieka na Ziemi. W celu propagowania, jak to zapisano w punkcie czwartym Deklaracji z Johannesburga, “potrzeby tworzenia nowego i lepszego świata pełnego nadziei” w roku 2005 ONZ ogłosiła Dekadę Edukacji na temat Zrównoważonego Rozwoju (2005-2014). Głównym zadaniem Dekady jest przekonanie współczesnego człowieka do podjęcia koniecznych działań na rzecz zrównoważonego rozwoju społecznego, ekonomicznego i ekologicznego jako jedynej drogi umożliwiającej przezwyciężenie grożących dalszemu istnieniu ludzkości, przez nią samą zresztą sprokurowanych, cywilizacyjnych niebezpieczeństw. W te to właśnie ogólne ramy wpisuje się oddany w ręce Czytelnika drugi numer Problemów Ekorozwoju. Studiów filozoficzno-sozologicznych, w którym zdecydowanie dominują teksty poświęcone różnorakim filozoficznym aspektom idei sustainable development. Artykuły te jednoznacznie wskazują na koncepcję zrównoważonego rozwoju – różnie szacowaną w zakresie możliwości realizacji – jako szeroki, wymagający interdyscyplinarnego potraktowania, ogólnospołeczny program zmierzający do aksjologicznej przebudowy dzisiejszej cywilizacji człowieka. Uwidaczniają one przeświadczenie, że tylko w swoistej metanoi, formułującej nowy typ człowieka – homo ecologicus, należy upatrywać szansy dla dalszej egzystencji rodzaju ludzkiego. Ponadto czasopismo zawiera kilka tekstów podejmujących bardziej szczegółowe zagadnienia związane z problematyką ekorozwoju. Zamieszczone w niniejszym numerze artykuły są rozwiniętymi wystąpieniami zgłoszonymi na zorganizowaną, pod auspicjami Komitetu „Człowiek i Środowisko” przy Prezydium PAN, przez Wydział Inżynierii Środowiska Politechniki Lubelskiej konferencje naukową „Filozoficzne podstawy ekorozwoju” (24-26.09.2006, Kazimierz Dolny/Wisłą). Z uwagi na określoną objętość czasopisma pozostałe teksty przygotowane na konferencję zostaną opublikowane w numerze trzecim „Problemów Ekorozwoju”. Wszystkich zainteresowanych problematyką ekofilozoficzną i sozologiczną zapraszamy do współpracy!

Problemy Ekorozwoju 1(2)2006: 7